autor: Acc. Prof. dr S. Milićević
UTIs (urinary tract infections) predstavljaju prisustvo signifikantnog broja bakterija u urinu. UTIs se češće javljaju kod žena u reproduktivnom periodu, a kod muške populacije u starijoj dobi. Razlog zbog koga se UTIs češće javljaju kod žena leži u samom načinu nastanka urinarnih infekcija. Osnovni put nastanka UTIs je ascendentni, što znači da patogeni mikroorganizmi sa kože putem vanjskog otvora uretre ulaze u istu i kreću se ascendentno ka mokraćnoj bešici i gornjem dijelu urotrakta. S obzirom da je ženska uretra kraća od muške, ta anatomska značajka muškog i ženskog pola determiniše i veću učestalost UTIs kod žena, koja se povećava u reproduktivnom periodu žene. Razlog češćeg nastajanja UTIs u starijom dobi kod muške populacije leži u činjenici da se od četvrte decenije života prostata mijenja (benigno uvećanje prostate ili karcinom prostate). Ova oboljenja prostate onemogućavaju potpuno pražnjenje mokraćne bešike u aktu mikcije.
Postoji različita klasifikacija UTIs, a aktuelni Klinički vodič 2020 EAU (European Association of Urology) koristi koncept nekomplikovanih (cistitis, pijelonefritis) i komplikovanih UTIs sa određenim modifikacijama, odnosno uvodi i rekurentne (R-UTIs) i kateter-asocirane uroinfekcije (CAUTIs), te urosepsu, kao dodatne entitete. R-UTIs predstavljaju prisustvo uroinfekcije najmanje 3x godišnje ili 2x u posljednjih 6 mjeseci, a poseban značaj imaju i asimptomatske UTIs (ABU), kod kojih se postavlja stalno pitanje šta predstavlja najefikasniji način liječenja i koje pacijente uopšte i treba liječiti.
Liječenje UTIs je antimikrobno i po pravilu empirijsko (primjena antimikrobnih lijekova bez poznavanja uzročnika).
Stopa rezistencije najvećeg broja uropatogena na testirane antibiotike je veoma visoka, što govori da je vrijeme da razmislimo o svakodnevnoj kliničkoj praksi.
Evropska Asocijacija Urologa je 2018. donijela značajne promjene u smjernicama liječenja UTIs i MDRO (multidrug-resistant organisms) od cistitisa do urosepse, sa ciljem traženja najboljeg puta u odnosu na antimikrobnu rezistenciju i pozitivan klinički ishod liječenja, tj. redukciju incidence infekcija, izolacije MDRO i C. difficile infekcija. Posebno je naglašena potreba traženja alternativa za antibiotike u antimikrobnoj profilaksi R-UTI i ABU (fitoth, probiotici, D-manoza, hormonske vaginalete, imunoaktivna profilaksa).
Sa aspekta fitoterapeutika namijenjenih liječenju UTIs, postoji veći broj studija koje su ispitivale dejstvo suvog ekstrakta cvijeta Hibiscus sabdariffa u liječenju pacijenata sa simptomima UTIs. Ovaj fitoterapeutik na našim prostorima nosi „trade mark“ UTIsept. Postoji značajan nivo dokaza da isti ima direktno antimikrobno dejstvo u urinarnom traktu, koje može smanjiti rizik rekurentnih infekcija urinarnog trakta i za 77%. Isti se može koristiti sa antibioticima ali i samostalno kao terapija (posebno kod ABU i CAUTIs) ili prevencija R-UTIs.
U svakom slučaju, najbolja prevencija je adekvatna informacija.
Betty.ba
